Shapefile
Shapefile คือ ข้อมูลเวกเตอร์อย่างง่าย มีโครงสร้างเป็นระบบไฟล์จัดเก็บตำแหน่งและข้อมูลคุณลักษณะของรูปร่าง คือ จุด เส้น รูปหลายเหลี่ยม ซึ่ง Shapefile 1 ชุด มีองค์ประกอบของไฟล์หลักจำนวน 3 ไฟล์ดังต่อไปนี้
- .shp : เก็บข้อมูลรูปทรงเรขาคณิตของฟีเจอร์ เช่น จุด เส้น หรือรูปหลายเหลี่ยม
- .dbf : เก็บข้อมูลคุณสมบัติของฟีเจอร์ อยู่ในรูปแบบฐานข้อมูล dBASE
- .shx : เก็บดัชนีข้อมูลสำหรับไฟล์ .shp ช่วยให้เข้าถึงข้อมูลได้รวดเร็ว
นอกจากไฟล์หลัก 3 ไฟล์หลัก (.shp, .dbf, .shx) Shapefile อาจมีไฟล์ประกอบอื่นๆ เพิ่มเติม ไฟล์เหล่านี้มีหน้าที่เสริมข้อมูล หรือช่วยให้ใช้งาน Shapefile ได้สะดวกยิ่งขึ้น ตัวอย่างไฟล์ประกอบมีดังต่อไปนี้
- .prj : เก็บข้อมูลเกี่ยวกับระบบพิกัดอ้างอิง (Coordinate Reference System - CRS) ของข้อมูล Shapefile บอกหน่วยวัด และวิธีแปลงพิกัดระหว่างระบบพิกัดต่างๆ
- .sbx : เก็บข้อมูลดัชนีพื้นที่ (Spatial Index) ของข้อมูล Shapefile ช่วยให้ค้นหาข้อมูลได้รวดเร็ว โดยเฉพาะเมื่อต้องแสดงข้อมูลบนแผนที่ที่มีฟีเจอร์จำนวนมาก
- .fbn : เก็บข้อมูลเฟรมไบต์ (Byte Frame) ของข้อมูล Shapefile ใช้สำหรับจัดเก็บข้อมูลรูปทรงเรขาคณิตแบบบีบอัดและ ช่วยลดขนาดไฟล์ Shapefile โดยเฉพาะเมื่อข้อมูลรูปทรงเรขาคณิตมีความซับซ้อน
- .ixf : เก็บข้อมูลดัชนีฟีเจอร์ (Feature Index) ของข้อมูล Shapefile ช่วยให้ค้นหาฟีเจอร์ตามคุณสมบัติต่างๆ ได้รวดเร็ว และช่วยให้ซอฟต์แวร์ GIS ค้นหาฟีเจอร์ตามคุณสมบัติต่างๆ เช่น ชื่อ ประเภท รหัส โดยไม่ต้องค้นหาข้อมูลทั้งหมด
- .xml : เก็บข้อมูลเมตาเกี่ยวกับข้อมูล Shapefile ในรูปแบบ XML บอกรายละเอียดเกี่ยวกับข้อมูล ผู้สร้าง วันที่สร้าง โปรแกรมที่ใช้สร้าง ลิขสิทธิ์ ฯลฯ ซึ่งช่วยให้ผู้ใช้เข้าใจข้อมูล Shapefile ได้ง่ายขึ้น โดยไม่ต้องเปิดดูไฟล์ .dbf
ประเภทของ Geometry ใน Shapefile
- Point : จุดบนพื้นที่ เช่น ตำแหน่งเสาไฟฟ้า จุดสังเกต
- Polyline : เส้นตรงที่เชื่อมจุดต่างๆ เช่น ถนน ทางรถไฟ
- Polygon : รูปหลายเหลี่ยมที่มีขอบเขตปิด เช่น เขตจังหวัด พื้นที่เกษตรกรรม